368 lượt xem

Bảng phân loại và những nguyên tác khi sử dụng thuốc kháng sinh

Thuốc kháng sinh là những chất thiên nhiên được gây cấy từ sinh vật hoặc được tổng hợp hay bán tổng hợp hóa học có tác dụng kìm hãm hoặc tiêu diệt các vi sinh vật gây bệnh.

Phân loại thuốc kháng sinh
Phân loại thuốc kháng sinh

Thuốc kháng sinh là nhóm thuốc được sử dụng phổ biến trên thế giới. Tuy nhiên để phát huy hiệu quả của thuốc người tiêu dùng cần phải sử dụng đúng cách. Để phân biệt các loại thuốc kháng sinh, người dùng có thể áp dụng các cách sau:

Dựa vào cơ chế tác dụng :

  • Kìm khuẩn: Kháng sinh ức chế sự phát triển của vi sinh vật gây bệnh. Bao gồm: Clindamycin, Tetracyclin, Ethambutol, Erythromycin, Azithromycin, Cloramphenicol, Cotrimoxazol …
  • Diệt khuẩn: kháng sinh có tác dụng phá huỷ cấu trúc vi sinh vật gây bệnh. Gồm Penicillin, Cephalosporin, Aminoglycosid, Metronidazol, Rifampicin, Pyrazinamid, Ciprofloxacin, Nystatin …

Dựa vào nguồn gốc :

  • Tự nhiên: Gentamycin, Clindamycin, Erythromycin …
  • Bán tổng hợp: Amikacin, Spectinomycin,
  • Tổng hợp: Azithromycin, Clarithromycin, Quinolon, Cephalosporin, Sulfamid …

Dựa vào tác nhân gây bệnh :

  • Nhóm kháng khuẩn: PNC, Aminosid, Cyclin …
  • Nhóm kháng nấm: Nystatin, Griseofulvin, Ketoconazol …
  • Nhóm kháng lao: Rifampicin, Ethambutol, Isoniazid, Pyrazinamid …
  • Nhóm kháng phong: Rifampicin, Sulfones, Dapson, Clofazimine …
  • Nhóm kháng virus: Amatadine, Zidovudine, Zovirac …

Dựa vào hoạt chất :

  • Họ -Lactam: Penicillin, Cephalosporin …
  • Họ Cyclin: Tetracyclin, Doxycyclin …
  • Họ Phenicol: Chloramphenicol, Thiophenicol …
  • Họ Macrolid: Erythromycin, Spiramycin, Roxithromycin, Clarithromycin…
  •  Họ Lincosamid: Lincomycin, Clindamycin …
  • Họ Aminoglycosid: Streptomycin, Amikacin, Gentamycin, Kanamycin …
  • Họ Quinolon: Acid Nalidixid, Ciprofloxacin, Ofloxacin, Norfloxacin …
  •  Họ Sulfamid: Sufaguanidin, Cotrimoxazol …
  • Họ Polypeptid: Polymycin B, Colistin, Bacitracin, Tyrothricin …
  • Họ Polyene: Nystatin, Amphotericin B, Natamycin …
  • Họ Glycopeptid: Vancomycin, Teicoplanin …
  •  Họ Azol: Metronidazol, Tinidazol, Mebendazol, Albendazol, Fluconazol …
  • Các thuốc khác: Spectinomycin …

Nguyên tắc cần nắm rõ trước khi sử dụng thuốc kháng sinh

Nguyên tắc cần nắm rõ trước khi sử dụng thuốc kháng sinh
Nguyên tắc cần nắm rõ trước khi sử dụng thuốc kháng sinh

Chỉ sử dụng kháng sinh trong trường hợp nhiễm khuẩn : Kháng sinh chỉ được sử dụng khi chắc chắn có nhiễm khuẩn bới , thuốc không có tác dụng đối với những trường hợp nhiễm virus. Để xác định nhiễm khuẩn cần dựa vào kết quả kháng sinh đồ. Các xét nghiệm thường cho kết quả tin cậy nhưng không phải bao giờ cũng có điều kiện để làm. Trường hợp không làm được kháng sinh đồ có thể dựa vào kết quả thăm khám lâm sàng.

Chọn đúng kháng sinh: Cần lựa chọn kháng sinh phù hợp để điều trị bênh. Khi lựa chọn kháng sinh cần dựa vào tình trạng bệnh, cơ địa người bệnh, vị trí nhiễm khuẩn … để chọn dạng phù hợp. Giảng viên Cao đẳng Dược khuyên người dùng hạn chế dùng kháng sinh tại chỗ, nhiễm khuẩn ngoài da nên ưu tiên dùng thuốc sát khuẩn và tránh sử dụng kháng sinh phổ rông hoặc phối nhiều loại kháng sinh với nhau.

Sử dụng đúng liều lượng: Việc căn liều lượng sử dụng rất quan trọng đối với người bệnh. Nếu dung liều cao có thể gây ngô độc cho người dung tuy nhiên nếu sử dụng liều lượng thấp không đủ nồng độ thuốc trong máu để đảm bảo hiệu lực. Tính liều theo cân nặng, tuổi, diện tích da. Với những thuốc có cửa sổ điều trị hẹp nên áp dụng theo cách tính diện tích da.

Dùng đúng thời gian quy định: Nguyên tắc chung là dùng đến khi sạch vi trùng. Ơ người bình thường, thời gian cần thiết để kháng sinh phát huy tác dụng và có đáp ứng trên lâm sàng là 2 ngày. Lưu ý rằng thời gian từ lúc “sạch lâm sàng” đến khi “sạch xét nghiệm” khoảng 3-5 ngày đối với người bình thường. Vì vậy kháng sinh phải dùng tối thiểu là 5 – 7 ngày. Nếu không đáp ứng phải đổi kháng sinh khác sau 2 ngày điều trị.

Nguồn : Tuyển sinh Cao đẳng Y Dược Hà Nội